شماره‌ی ۴۸
شماره‌ی ۴۸
ترجمهٔ ماشینی با شهرزاد است و ممکن است خطا داشته باشد.
از مجموعهٔ صد داستان کوتاه فانتزی
«تا حالا از زبان خودش شنیدی که ماجرا از چه قرار بوده؟»
از دل غروب در حال فرونشستن سر خورد بیرون، آن سر نیمکت من نشست و بی‌هدف نگاهی به آن سوی دریاچه‌ها به هتل شری ندرلند انداخت. خورشید در حال غروب خون در آسمان چکانده بود. سنترال پارک سکوت غروب‌گاهی‌اش را می‌گذراند: فقط خش‌خش برگ‌ها و علف‌ها بود و قوقوی زوج‌های دوردست سایه‌نشین و بوق خفه‌ی اتوبوسی آن دورها در خیابان پنجم.
وقتی نیمکت لرزید و آمدن کسی را خبر داد، در طولش نگاهی انداختم به این امید که آواره‌ای را ببینم در جست‌وجوی جایی برای لمیدن. تفاوت آنچه انتظار داشتم با آنچه دیدم چنان بود که باز نگاه کردم، طولانی و با دقت، از گوشه‌ی چشم، تا خودش متوجه نشود.
با آن نیم‌سایه‌های خاکستری گرگ‌ومیش، آنچه می‌دیدم مطالعه‌ای بود در سیاه و سفید. چهره‌ای باریک و حساس داشت، به سفیدی دستکش‌ها و جلوی پیراهنش. کفش‌ها و کت‌وشلوارش آن‌قدر سیاه نبودند که ابروهای خوش‌انحنایش و موهای مرتبش. چشم‌هایش سیاه‌ترین همه بود؛ آن تاریکی یکدست و آسمانی که عمیق‌تر و تاریک‌تر از آن ممکن نیست. با این حال زنده بودند، با درخششی در پس آن.
کلاه نداشت. عصایی باریک از چوب آبنوس تکیه‌گاه پاهایش بود. شنلی با آستری از ابریشم سیاه از شانه‌هایش آویخته بود. اگر این را برای فیلم‌ها می‌کرد، تصویر بهتری از یک خارجی سرشناس نمی‌توانست ارائه دهد.
ذهنم درباره‌اش گمانه‌زنی می‌کرد، همان‌طور که ذهن‌ها می‌کنند وقتی لحظه‌ای چیز دیگری برای سرگرم‌شدن ندارند. تصمیم گرفت پناهنده‌ای اروپایی است. جراحی بزرگ، یا مجسمه‌سازی یا چیزی از این قبیل. شاید نویسنده، یا نقاش. احتمالا دومی.
دوباره نگاهی دزدیدم به او. در نور فروکش‌کننده، نیم‌رخ رنگ‌پریده‌اش شاهین‌وار بود. فروغ پشت چشمانش با تاریکی نیرو می‌گرفت. شنل به او شکوه می‌بخشید. درختان شاخه‌هایشان را به سویش دراز می‌کردند، گویی می‌خواستند در آن شب دراز دراز دلداری‌اش دهند.
هیچ نشانی از رنج بر آن چهره نبود. هیچ چیز مشترکی با آن چهره‌های فرسوده و چین‌خورده‌ای نداشت که در نیویورک دیده بودم، چهره‌هایی که تا همیشه داغ گشتاپو بر خود داشتند. برعکس، آمیزه‌ای از جسارت و آرامش در آن بود. بی‌اختیار تصمیم گرفتم که او نوازنده است. می‌توانستم تصورش کنم که رهبری گروه کر پنجاه‌هزار نفری را بر عهده دارد.
«من به موسیقی علاقه دارم،» با لحنی آهسته و گرم گفت.
صورتش را به سوی من برگرداند و برجستگی آشکاری را در موهایش نمایان کرد.
«واقعا؟» غیرمنتظره‌بودنش گیجم کرد. «چه نوعی؟» به‌سستی پرسیدم.
«این.» با عصای آبنوسش به جهان بیرون اشاره کرد. «آه پایان روز.»
«بله، آرام‌بخش است،» تأیید کردم.
لحظه‌ای سکوت کردیم. افق به‌آرامی خون آسمان را در خود فرو می‌کشید. ماهی رنگ‌پریده بر فراز برج‌ها شناور بود.
«شما اهل نیویورک نیستید؟» به‌آرامی پرسیدم.
«نه.» دست‌های بلند و باریکش را بر عصایش گذاشت و اندیشمندانه به جلو خیره شد. «من یک آدم آواره‌شده‌ام.»
«متأسفم.»
او گفت: «متشکرم.»
نمی‌توانستم همان‌جا بنشینم و او را این‌طور رها کنم. یا باید ادامه می‌دادم یا می‌رفتم. دلیلی برای رفتن نبود. ادامه دادم.
«دوست دارید برایم تعریف کنید؟»
سرش را برگرداند و چنان نگاهم کرد که گویی تازه از بودنم آگاه شده است. آن نور غریب در چشمانش را تقریبا می‌شد حس کرد. کم‌کم لبخند زد، با بردباری، و دندان‌های بی‌عیبش را نشان داد.
«وقتتان را تلف می‌کنم.»
«اصلا. من که به‌هرحال دارم تلفش می‌کنم.»
باز لبخند زد و با عصایش دایره‌هایی نامرئی پیش کفش‌های سیاهش کشید.
گفت: «این روزها این حکایت چنان آشناست که دیگر تکراری شده. رهبری چنان از شکوه خویش کور شد که دیگر نتوانست اشتباهات خود را ببیند. هذیان عظمت به سرش زد، خود را در همه‌چیز، از تولد تا مرگ، مرجع نهایی جا زد و از همین راه جنبشی برای سرنگونی خودش پدید آورد. بذر نابودی خویش را خود کاشت. در آن اوضاع، گریزی نبود.»
«کاملا!» از ته دل تأییدش کردم. «مرگ بر دیکتاتورها!»
عصا از دستش لغزید. آن را برداشت، بی‌هدف بالا و پایینش انداخت، و دوباره دایره‌کشیدن را از سر گرفت.
«شورش موفق نشد؟» پیشنهاد دادم.
«نه.» به دایره‌ها نگاه کرد، چنان که گویی می‌تواند ببیندشان. «بیش از حد ضعیف و بیش از حد زود بود. سرکوب شد. بعد تصفیه آمد.» چشمان درخشانش درختان نگهبان را کاوید. «من آن مخالفت را سازمان دادم. هنوز فکر می‌کنم حق با آن بود. اما جرئت بازگشت ندارم.»
«خیالت هم نباشد که برایت مهم باشد. اینجا مثل رایلی جا می‌افتی.»
«فکر نمی‌کنم. اینجا هم مرا نمی‌خواهند.» صدایش بم‌تر شد. «نه اینجا، نه هیچ‌جا.»
«به نظر من که شبیه تروتسکی نیستی،» شوخی کردم. «وانگهی، او مرده است. سرت را بالا بگیر. این‌قدر مرگ‌اندیش نباش. حالا در مملکت آزادی هستی.»
«هیچ‌کس آزاد نیست تا وقتی از دسترس دشمن بیرون باشد.» نگاهی به من انداخت با رگه‌ای آزاردهنده از بذله‌گویی. «وقتی دشمن آدم بر تمام کانال‌های تبلیغات چنگ انداخته باشد، فقط برای پیش‌کشیدن حرف خودش از آن‌ها استفاده کند و حرف مرا یکسره خفه کند، و از پیش حقیقت را بدترین دروغ‌ها بخواند، دیگر هیچ امیدی برای من نیست.»
«این طرز نگاه اروپایی توست. سرزنشت نمی‌کنم، اما باید از این حال‌وهوا بیرون بیایی. حالا در آمریکایی. اینجا آزادی بیان داریم. آدم می‌تواند هرچه دلش می‌خواهد بگوید، هرچه دلش می‌خواهد بنویسد.»
«کاش چنین بود.»
«هست،» گفتم و آزردگی‌ام داشت بالا می‌گرفت. «اینجا می‌توانی راجای بام را هرچه دلت خواست صدا کنی، حتی با یک فحش دوپاره. هیچ‌کس نمی‌تواند جلویت را بگیرد، حتی یک پاسبان. ما آزادیم، همان‌طور که گفتم.»
برخاست و در میان درختان درآغوش‌گیر سربه‌فلک کشید. از جای نشسته‌ام بلندایش سهمگین می‌نمود. ماه چهره‌اش را در رنگ‌پریدگی مرده‌وار روشن کرده بود.
«ای کاش یک‌دهم این ایمان دل‌گرم‌کننده را داشتم.»
با این حرف، روی برگرداند. شنلش پشت سرش تاب خورد و در نسیم شب چنان باد کرد که به بال‌های عظیم می‌مانست.
«نام من،» آهسته زیر لب گفت، «لوسیفر است.»
پس از آن، تنها خش‌خش باد ماند.
