ترجمهٔ ماشینی با شهرزاد است و ممکن است خطا داشته باشد.
از مجموعهٔ صد داستان کوتاه فانتزی
«حالا اگر میتوانستید گاراژ راهمراه با خانهبخرید، خیالتان راحت بود.»
بعدازظهر شرجی اواخر تابستان بود و آن دو منشی با گشتزنی در حومه شهر از گرمای آپارتمان طبقه بالای مرکز شهرشان میگریختند. اینجا چمنها زیر مه آبپاشها یکدست و سبز افتاده بودند و خانهها کاملا مهروموم شده بودند تا خنکای نفسکش کولرها را نگه دارند. استلا موقع رانندگی تقتق میکرد، اما فقط چون معتاد دستبندهای پلاستیکی بود. رنگ کردن موهایش به رنگهای مختلف را هم دوست داشت—البته به لطف خدا هر بار فقط یک رنگ.
جن برای استلا مثل گنجشک بود برای کاردینال: در کنار آن نمایش پرزرقوبرق چندان به چشم نمیآمد، اما سبک آرام خودش را داشت.
استلا گفت: «زندگیشان روبراه است، نه؟ اینکه هر روز مجبور نیستند در یک دفتر احمقانه کمر خود را بشکنند. خانه، شوهر، بچه—همان رؤیای آمریکایی، درست است؟»
«فکر میکنم اشتباه پیچیدی.»
«کجا؟»
«همونجا، عقب. بعضی از این خیابونهای مسکونی به بنبست میرسن، و—»
«یه کوچهی خنک چی؟»
جن خاموش شد، چون دیگر برای راه انداختن استلا در مسیر درست دیر شده بود. سایههای شاخ و برگ آویزان ماشین را در خود فرو میبردند، اما فقط گرما را شدیدتر میکردند. خانههای یکطبقهی یکسان و قالبی جای خود را به خانههای قدیمیتر با سبکهای گوناگون داده بودند، بیشترشان پرطمطراق، با فاصلههای بیشتر از هم و عقبنشسته از خیابان.
«یا اینها چطورن؟ وو-اییی!»
وقتی از کنار یک خانهی وحشتناک نئوویکتوریایی میگذشتند، پر از تزیینات شیرینیزنجبیلی و با فوارهها و مجسمههای مرمری در دو طرفش، هر دو یکباره تابلو دستنویس فروکرده در چمن حیاط خانه را دیدند:
حراج گاراژ
فقط امروز
استلا خندید: «تو هم این را باور میکنی؟» و چنان ناگهان ترمز زد که جن مجبور شد دستش را به داشبورد بگیرد تا خودش را نگه دارد.
جن پرسید: «فکر میکنی چه میفروشند، جواهرات سلطنتی؟»
استلا گفت: «تا وقتی ارزان باشد.» و همانطور که از ماشین پیاده میشد، دستبندهایش تلقتلق صدا دادند.
همانطور که جن به سمت خانه میرفت، عظمت آن کمی او را مرعوب کرد. استلا خندید و وقتی از کنار کوپید مرمرینی گذشتند که در حوضچهی تزئینی خودش را تخلیه میکرد، به آن اشاره کرد.
«میدانم این حراجیها را دوست داری،» جن گفت، «اما هر بار که به یکی از آنها میروم، مرا راضی میکنند که آشغالهای بیارزش بخرم.»
«هیچوقت نمیشود گفت. امروز ممکن است روز تو باشد برای پیدا کردن یک گنج.»
جن دزدانه به گنبدها و پنجرههای شیشهرنگی نگاه کرد. «جایی مثل این — ممکن است فقط نوعی شوخی باشد.»
استلا به تابلوی مقوایی اشاره کرد که به نردهی ایوان میخ شده بود: حراج خانگی در پشت، با فلش قرمزی که راه را نشان میداد.
در پشت خانه گاراژی بود، هرچند سازندگان آشکارا لازم ندیده بودند به آن همان تزئیناتی را بدهند که به خود خانه ارزانی داشته بودند. با اینکه داخلش بزرگ بود، تقریبا مثل انبار، با شگفتی دیدند که دیوار تا دیوار پر بود از انبوهی از اشیا، مبلمان از هر نوع و هر دوره، لباسهایی از چند عصر مختلف، ابزار، وسایل خانه، و چیزهایی که وصفناپذیر بودند.
استلا گفت: «فکر میکنم همین حالا مردم و رفتم بهشت.» و با خوشحالی شروع کرد به زیر و رو کردن اجناس.
جن با تکان سر به زنی سلام کرد که به نظر میرسید مسئول فروش است. پشت یک میز کارتبازی، روی یک صندلی راحتی کهنهی مخمل بنفش نشسته بود و بیشتر حواسش پیش یک رمان عشقی جلدکاغذی ارزان بود. چیزی در او عجیب بود، چیزی که جن نمیتوانست دقیقا بگوید چه بود، هرچند مسلما میتوانست هر خانهدار معمولی باشد با شلوار جین رنگورورفته و پیراهن چهارخانهای که آستینهایش تا آرنج بالا زده شده بود، بندانی که سرش را پوشانده بود و حلقههای چاق بیگودی که آن را برجسته میکرد.
به استلا گفت: «یک چیز عجیبی در اینجا هست.» استلا محلش نگذاشت و سرش گرم گشتن در صندوقی از لباسهای بوگندو بود، شالپر بیدخوردهای هم دور شانههایش افتاده بود. زیر لب با خودش گفت: «یک چیز عجیبی…» و بیهدف شروع کرد در آنجا گشتن و چیزها را میدید: سر گندهی یک گوزن، نیمهی پایینی مانکن ویترین مغازه، و عکسهای ژنرال گرنت و لی در قابهایی که به نظر میرسید صندلی مستراح باشند. زیر لب گفت: «عجب مجموعهی باورنکردنی از آشغال!» اما با همهی ناباوریاش، حجم انبوه چیزها داشت با خودش میبردش. استلا چه میگفت دربارهی پیدا کردن گنج؟
در گوشهای تاریک کنجکاوانه میگشت که یک پردهی ابریشمی چینی با نقش ببرها را کنار زد. همان لحظه نفسش را حبس کرد و شتابان شروع کرد به عذرخواهی. مردی در برابرش روی صندلی راحتی نخنمای کهنهای نشسته بود و به نظر میرسید به او خیره شده، هرچند با انعکاس روی عینکش نمیتوانست مطمئن باشد. عذرخواهیاش نیمهکاره ماند وقتی دید مرد تکان نمیخورد.
«خدای من! استلا، مرده! استل—»
همین که برگشت تا فرار کند، به کسی برخورد که اول فکر کرد دوستش است. زن مسئول فروش بود؛ لبخند کوچک و رازآمیزی زد که صورت زاویهدار و استخوانگونهاش را هر چیزی جز معمولی جلوه میداد، و بازوی جن را گرفت تا از افتادنش جلوگیری کند.
جن دهان باز کرد تا برای استلا جیغ بکشد، اما وقتی نگاه کرد، با نوعی خطای دید، دوستش کوچک و دور به نظر میرسید، که رؤیاوار میرقصید و لباسی از وال آبی را پیش خود بالا گرفته بود.
زن با آرامش گفت: «او نمیتواند تو را بشنود — نه از اینجا.» جن که از دستش رها شده بود، لرزان در برابر مرد بهطرز عجیبی بیحرکت ایستاد.
«اینجا؟ اینجا کجاست؟»
«یک برهه. لحظهای تعیینکننده بیرون از زمان. از او خوشت میآید؟» زن عینک مرد را با حرکتی مالکانه برداشت و با دامن پیراهنش پاک کرد. جن دید که چشمان آبی نزدیکبین مهربانی داشت.
«از او خوشم میآید؟»
«ادعا نمیکنم که نو است. موهای بالای سرش کمپشت شده، و میتواند این پایین کمی وزن کم کند.» به شکم برآمدهی پیدا زیر پیراهن سفیدش دست زد. «اما از بسیاری جهات شوهر خوبی بود.»
«او شوهرت—نه، امکان ندارد که بخواهی بفروشی—»
«خب، آدم گاهی پیش از آنکه چیزی کاملا کهنه شود از آن خسته میشود. میدانی که چطور است.» سر کوچک تیرهای جستوجوکنان از زیر دستمال سر بیرون زد و بهآرامی درازای خود را روی صورت زن پایین آمد: ماری به قطر یک مداد با زبانی ریز که بیرون پرید تا گونهی زن را بچشد. تقریبا پیش از آنکه تصویر در ذهن جا بیفتد، و بیشک پیش از آنکه باور شود، زن آن را با حرکتی بیخیال زیر دستمال سر پس زده بود. از نزدیک جن میتوانست برجستگیهای زیر پارچه را ببیند که حرکت میکردند، میپیچیدند و میلغزیدند.
«حدس میزنم،» جن گفت، لبهایش را لیسید و به مرد روی صندلی نگاه کرد. «خوب به نظر میرسد، اما—» قبلا متوجه نشده بود، اما قیمتی با مداد شمعی روی پیشانیاش نوشته شده بود.۱۰ دلار. «اما چرا همینطور آنجا نشسته است؟»
زن صدایش را بهطور توطئهآمیزی پایین آورد و گفت: «چون دارد دیر میشود و هیچکس دیگری علاقهای نشان نداده، نصف قیمت آزادش میکنم.»
«مرده است یا—»
«کاملا کار میکند. وقتی وقتش برسد زندهاش میکنم.»
«داری به من میگویی که تو یک جورهایی . . . جادوگری؟»
«این فقط یک کلمه است، اما گمانم به کار میآید.»
«سابقا جادوگرها را میگرفتند و میسوزاندند!»
زن خندید و سرش را تکان داد، تا آنکه دمی با نقشهای تیره از زیر روسری بیرون لغزید و تند دوباره خزید زیرش. گفت: «جادوگرهای واقعی این کار را نکردند.»
«باید دیوانه باشی، و—» جن نومیدانه دنبال استلا گشت، اما دیگر آنجا نبود. دستبندی پلاستیکی زرد روی زمین در تکهای آفتاب پیشپاافتاده افتاده بود.
«انتظار نداشته باش دوستت حرفت را تأیید کند. او هرگز اینجا نبود. تو هم نبودی، اگر فروش را جوش ندهم.»
«اگر بکنی چه؟ فروش را انجام بده.»
زن لبخند زد. «آره، یهجورهایی فکر میکردم علاقه داری. خب، یه شوهر پیدا میکنی، همین. بگو درست بعد از اینکه دانشکده بازرگانی را تمام کردی با او آشنا شدی.»
«این چیزی است که فکر میکنم؟»
زن گفت: «این همان چیزی است که اتفاق افتاده خواهد بود» و به ناخنهایش نگاه کرد. ناخنهایی بسیار بلند، سیاه جلاخورده، که نوکشان به سمت داخل خم شده بود.
«ما . . . بچه داریم؟»
«با پنج دلار؟»
انگشتان جن کرخت حرکت کردند و قفل کیفش را باز کردند. فکر نمیکرد بتواند همینطوری رهایش کند، خیره به فضا و نشسته در آن صندلی پوسیده تا ابد. وانگهی، با راه معمول چندان بخت شوهری نداشت، پس…
وقتی اسکناس را به او داد، نگاه زن به نگاهش گره خورد، چشمانی کهربایی و سرد، پیوستهسوز چون چراغها، مردمکها میلهای افقی از تاریکی. نجوایش، که پایین و شوم شده بود، در هوا معلق ماند. «حالا چه بگویم، صندلی را هم مجانی میدهم.»
***
«فقط به من نگاه کن، بن. بعضی وقتها فکر میکنم چسبیدهای به آن صندلی لعنتی!»
بن پلک زد و به او نگاه کرد، چشمان آبیاش چنان معصوم، چنان آسیبپذیر پشت شیشهها که دلش میخواست بیدرنگ خفهاش کند. چقدر قابل پیشبینی بود، چقدر آزاردهنده. صورتش را از تمرکز در هم کشید، کاری به کنترل تلویزیون کرد و صدای مسابقه فوتبال نامحسوس بالا رفت. «راستش، جن، فکر نمیکنم بتوانی این میل شدید به بیرون رفتن را در هیچ شبی جز دوشنبه از خودت دربیاوری. آدم تمام روز سخت کار میکند، حق دارد گاهی بنشیند.» مثل خرگوشی تکان خورد. «خب، شام چه داریم؟»
«خدای من!» رشتهای دود از در آشپزخانه پیچید و جن دوید تا ماهیتابه دودکرده را از روی اجاق بردارد. آب را رویش باز کرد و از بو نیمهخفه میشد. بعد کنار سینک ایستاد و به آن بازمانده سوخته و غرقشده نگاه کرد. آهسته گفت: «اگر میشد همهاش را از نو انجام داد،» و دستی بر صورتش کشید و لکهای سیاه بر جای گذاشت. بیصدا آهی کشید، به این فکر که هیچکس هرگز فرصت از نو کردن ندارد، هیچکس.
هرگز.
چند دقیقهای در آشپزخانه خودش را مشغول کرد، بعد به اتاق نشیمن برگشت و بیاختیار روزنامهها را از زمین جمع کرد و قوطی آبجوی خالی را هم برداشت که حلقهای روی میز جلومبلی گذاشته بود.
«گوشتها را سوزاندم، پس چند غذای آماده تلویزیونی گذاشتم. فکر کردم خوشت میآید، تو که این تلویزیون لعنتی را اینقدر دوست داری.» لحظهای فکر کرد نشنیده؛ بیحرکت نشسته بود، مثل بتی تراشیده، تصاویر آبی صفحه روی عینکش سوسو میزد.
آخر سر زیر لب غرید. گفت: «عالی است دیگر.» «آدم تمام روز سخت کار میکند و به خانه میآید که غذای آماده تلویزیونی بخورد. عجب زنی برای خودم پیدا کردهام.»
گفت: «گوش کن،» و خود را میان او و تلویزیون انداخت. «تو هم خودت آنقدرها معامله خوبی نیستی، آقا.» به دلیلی که خودش هم نمیفهمید، این حرف بهشدت برایش خندهدار آمد و تکرارش کرد. گفت: «هیچ معاملهای» و آنقدر خندید تا اشک به چشمانش آمد.