ترجمهٔ ماشینی با شهرزاد است و ممکن است خطا داشته باشد.
از مجموعهٔ صد داستان کوتاه فانتزی
«چه خوشاقبال است الفبا که به Z میرسد.»
مدتها پسر تنها بود، مایل به مایل در انتهای اتوبوس میراند و نام چیزها را میدید که بیرون میگذشتند. کالومت، فکلس جو، ژیلت، گیلبی، گوشن، گرتنا استیتس، کنت، لیک مانهاوکین، لامبرویل، میراکل ویپ، نورتاند ساپلای، پور اولد فرانک، پروودنشال.
در ساکتاون دختر سوار شد. چون دید صندلیهای جلو همه پر است، رفت ته اتوبوس پیش او و پهلویش نشست. پسر چون جوانی خیالباف بود و اصلا جلو نیفتاده، گذاشت اتوبوس از ساگوس، استیکنی، استرینگ سیتی و سوکوامیش بگذرد و حتی بعد از آن هم با او حرف بزند، و آن هم فقط سلام و حالت چطور است؟
دختر هم خجالتی بود، پس گذشتند از تیوگا، ترنسفر، تریبل و تروی تا اینکه جواب داد. گفت خوبم و تا کجا میروی؟
پسر لبخندی زد و گفت: «خوشحالم که پرسیدی. مدتهاست سوار همین اتوبوس قدیمیام، فقط به این امید که یک نفر سؤال کند. میبینی، من آرمانگرا هستم و نظریهای دارم، و آدمهایی در موقعیت من کسی را میخواهند که چیزها را برایش توضیح بدهند.» (همانطور که با خیلی از جوانهای خیالباف جلو نیفتاده هست، برای این پسر هم کمی تشویق کارها میکرد.)
گفت: «قصد دارم تا انتهای مطلق خط بروم، از جایی که نامها تمام میشوند بگذرم. آنجا همهچیز دستنخورده خواهد بود چون بینام است. تا به حال توجه نکردهای که تا نامگذاری شروع میشود، ویرانی هم میآید؟ گاهی ویرانی سریع است، گاهی کند، اما میآید. ناگزیر.»
در راه، وقتی از اولم، آنکومپهگری، آندرهیل و آپر بلک ادی میگذشتند، به آن فکر کرد. وقتی اتوبوس در اوز ایستاد تا چند نفر پیاده شوند، گفت: «چقدر دیگر باید بروی تا به جایی برسی که نامها تمام میشوند؟»
گفت: «واقعا از تو خوشم میآید، چون همهی سؤالهای درست را میپرسی.» و افزود: «به دلایل دیگر هم،» و برای نخستین بار بیپرده به بازوهای گرد و چاق و زانوهای قشنگش نگاه کرد و به موهای بلند روشن-درخشانش که روی یقهی تقریبا مخملی کت روی شانههایش میریخت. «در جواب میگویم که همهی شواهد نشان میدهد نباید خیلی دور باشد. اولا، ببین الان چهقدر مسافر پیاده میشوند و هیچکس سوار نمیشود.»
مدتی با او نگاه کرد و راست بود. مسافران در شهرهای ولیو، ویچ، ویروکوا و ولتی از جلوی اتوبوس پیاده میشدند، اما در هیچیک از این جاها کسی سوار نشد.
گفت: «این را هم متوجه میشوی که بیلبوردهایی که نام همهی چیزهای بیفایدهی دنیا رویشان است، کمتر و دورتر از هم میشوند. که احتمالا به این دلیل است که اینها همه چیزهاییاند که در کشور بینام لازم نیست کسی به یاد بیاورد.»
این هم راست بود، دختر بیدرنگ دید. نامهای رنگآمیزیشده و نورانی لاستیک، داروی گوارش، استیکهاوس، خمیردندان، روغن برنزه، باتری، دئودورانت، لوازم خانگی و واکس کف، فقط بهندرت در حوالی دهکدههای والهوندینگ و وانیلا پیدا میشد، و وقتی اتوبوس از وارشول و ویوری کریک میگذشت اصلا نبود، جایی که باز دستهای دیگر از مسافران پیاده شدند اما هیچکس سوار نشد.
البته، پسر توضیح داد (اینک با شوق)، هنر کار ما این خواهد بود که خیلی خوب از آنسوی مرز بگذریم، آنجا که حتی مبهمترین تصور از نامگذاری درست چیزها و شهرها هم نیست، چون وقتی جایی از جای دیگری باخبر شود، بهاصطلاح، و شروع کند به تشخیص دادنش با یک نام، حتی نامی مثل «دیگری»، بیماری پیشتر زده است، میبینی. پوسیدگی شروع شده.
ما؟ گفت، و به آغاز حرفش برگشت. من در زربا از این اتوبوس پیاده میشوم، جایی که میخواهم پیش یک خاله بمانم و در کاخ پیتزای زیگزاگ کار پیدا کنم.
پسر شتابزده گفت: «آه، نمیتوانی چنین کاری بکنی. باید با من بیایی.»
که همین نشان میدهد تا حالا عقبماندگیاش را کاملا کنار گذاشته بود. اما اتوبوس دیگر با شتاب از خلتو میگذشت و به سوی یلویینگتون میرفت، و او میدانست که وقت خواستگاری آسوده و منظم را ندارد.
مدتی وضعیت میان دو حالت بود، اما تا زلینوپولیس رسیدند او تصمیمش را گرفته بود، و همانطور که از زربا بیتوقف میگذشتند — لاستیکهای اتوبوس روی آسفالت آواز میخواندند، چون دهکده حتی برای تابلوی «آهسته» هم کوچکتر از آن بود — پلکهای ظریف و لرزانش را بست و محکم به لب پایینی توتفرنگیرنگش گاز گرفت، اما ریسمان را نکشید تا کالسکه بایستد.
اما همه دیگران کشیدند، بارها و بارها. تا وقتی اتوبوس به زینکویل رسید، جز خودشان فقط یک مسافر دیگر مانده بود، آقایی سالخورده با کلاه بورسالینو، و او هم در زوکس اسپر پیاده شد.
بعد از آن، رفتند و رفتند، و دریافتند که واقعا حقیقت دارد و هر لحظه هیجانزدهتر شدند. چون از پنجرهها همهچیز دستنخورده به نظر میرسید. چند آبادی پراکنده بود، اما آشکارا از وجود یکدیگر بیخبر بودند، پس نامی نداشتند.
نامها واقعا تمام شده بودند. همه مصرف شده بودند. دیگر هیچ بیلبوردی در برابر افق قد علم نمیکرد. دیگر نامی روی صندوقهای پست نبود و سرانجام دیگر نه صندوق پستی بود، نه تیر چراغ برق، و نه حتی حصار، که به معنای مالکیت بود، که به نامگذاری مکانها نیاز داشت.
داشتند میکوشیدند نقطه بینام آرمانیشان را انتخاب کنند که صبر راننده هم سر آمد. گفت: «چهتان شده شما دو نفر؟ بچهها بهتر است سر و سامانی به خودتان بدهید، حواستان را جمع کنید و زودتر تصمیمتان را بگیرید. این اتوبوس که تا ابد نمیرود، میدانید.»
پسر، که دیگر هرگز عقبمانده نمیشد، نمیخواست از یک راننده ساده اتوبوس بترسد، اما اتفاقا در همین لحظه دقیق مکانی بینام دیدند که هر دو خوششان آمد: چمنزاری با درختان سایهگستر و درختان میوه و جویباری که آفتابی میان کرانههای خزهپوش میگذشت.
هیچ رفتوآمد مزاحمی هم در کار نمیبود، چون چند صد یارد پیشتر شاهراه هم تمام شده بود. راستش اتوبوس مدتی بود روی زمین دستنخورده بهسختی میرفت. جای تعجب نبود که راننده بدخلق میشد.
پس پیاده شدند؛ کیفدستی دختر را هم از یاد نبردند، که چند چیزی در آن بود که فکر میکرد حتی اینجا هم به آنها نیاز خواهد داشت، و همچنین تختخوابپیچ و کولهپشتی وسایل اردوی پسر را، که با شوق از تاقک بالای سر پایین کشید.
اتوبوس بهسنگینی دور زد و با خرناسی تند از سوخت بدسوز، غران از آنجا دور شد. اما پس از آنکه نسیمهای خنک و تازهی آن مکان بینام آخرین رد بوی اتوبوس را راندند، آن دو جا خوش کردند تا خودشان باشند و از هم لذت ببرند و فرارشان را جشن بگیرند.
همه فکر خواهند کرد که دوام نیاورد.
فورا گمان خواهد رفت که در کیفدستی دختر ذخیرهای از یک کرم صورت ضروری به نام سوفکارس بود، و چون تمام شد، التماس کرد او را به جایی برگردانند که چیزها نام درست دارند تا بتواند به مغازهای برود که نامش را به یاد داشت و از فروشنده کرم سوفکارس بیشتر بخواهد.
یا تصور خواهد شد که پس از سالهای شاد نخستین و چند بچه، آن دو از هم خسته شدند و دعوا کردند و هر کدام اردوگاه خودش را برپا کرد. پس برای آنکه بچهها، که میان دو اردوگاه اینسو و آنسو میدویدند، بتوانند به یکدیگر و به پدر و مادرشان بگویند کجا میروند، ناچار شدند این دو آبادی را «مال او» و «مال او» بنامند.
بهبیان دیگر، چنین پنداشته خواهد شد که دختر و پسر، چون انسان بودند، دست آخر نه میتوانستند از بازگشتن به آنچه به آن خو کرده بودند بپرهیزند، نه از آوردن نامهای مکان به مکان بینامشان، چون تخم فساد در خودشان بود. آخر در داستانها همیشه همینطور کار میکند.
مگر آنکه داستانی باشد که ثابت کند خود آن استدلال اولیه هم کلکی بیش نبود. در این صورت معلوم میشد که یک روز آن دو برای قدمزدن رفتند و درست در آن سوی چمنزار دستنخوردهشان شاهراهی یافتند با رشتهای شهر به نامهای آرونزبرگ، ابساراکا، کراسرودز اکمی و از این قبیل.
اما هیچیک از این چیزها پیش نیامد. هیچ.
در عوض، این زوج فداکار زندگیای سرشار از رضایت داشتند، زندگیای آرمانی. چند فرزند دوستداشتنی داشتند. در زمین خود ماندند و هر چه لازم داشتند با دست خود ساختند، هرچند دریافته بودند که واقعا جز یکدیگر و جای خود چیز بسیار کمی میخواهند.
تنها لحظههای دلواپسیشان در فاصلههای نادر پیش میآمد، وقتی خیال میکردند صدای غرشی دور را میشنوند و میترسیدند پول مالیات بنزین در جایی که از آن آمده بودند آنقدر بیامان روی هم تلنبار شده باشد که اداره راهسازی برای خلاص شدن از آن ناچار شود جاده را تا جای بینامشان بکشد، و بعد البته کسی مجبور شود آن جایی را که جاده به آن میرسد نام بگذارد. یا وقتی تصور میکردند شاید کس دیگری به همان فرضیهای برخورده باشد که پسرک کشف کرده بود و سوار اتوبوس از آخر خط هم جلوتر برود، و در نهایت لازم شود دو آبادی داشته باشند به نامهای «مال ما» و «مال آنها».
با این حال، لازم نبود اصلا به این احتمالات فکر کنند، چون اتوبوس دیگر هرگز تا آنقدر دور نرفت.