ترجمهٔ ماشینی با شهرزاد است و ممکن است خطا داشته باشد.
از مجموعهٔ صد داستان کوتاه فانتزی
«و هدف مجازات اعدام؟»
چنین شد که کویتلازوما، دانشمندی فرزانه، فرمانروای ملت بزرگ آزتک شد. او دیرزمانی در میان دانشوران پادشاهی کار کرده بود و به آنان یاری رسانده بود تا تقویم تنظیمیشان را کامل کنند و روشهای آموزشی معبد را به درجهای بالا از پیشرفت برسانند. اکنون در اوج زندگی، توانست قوم خود را به مراتب حتی بالاتری از کامیابی برساند.
روزی در حالی که با دستیارش نزدیک معبد بزرگ کتزالکواتل قدم میزد، پرسید: «مونتو، به من بگو، به گمانت مردمانی دیگر آن سوی جنگلها، آن سوی آبها زندگی میکنند؟»
مرد جوان پاسخ داد: «بیشک، آری، کویتلازوما. تمامی نژادی از مردمان که روزی به سواحل ما خواهند آمد.»
«و هر آنچه ساختهایم را نابود خواهند کرد؟»
«شاید.»
این گفتوگو کویتلازوما را اندوهگین کرد، زیرا دیده بود که ملت آزتک در طول عمر خودش تا اوج کنونی دانش رشد کرده است. زندگی اجتماعی بسیار پیشرفته این جامعه با روشهای آموزشی برتر و پژوهشهای دانشورانه در اخترشناسی همسنگ بود. سنگهای بزرگ تقویمی که بر فراز معابدشان جای داشتند — که خود کویتلازوما در ساختنشان کار کرده بود — گواهی خاموش بر پیشرفت تمدن بودند. و با این حال، فرمانروا مضطرب بود.
«مونتو، باید برای آن روز بسازیم — برای روزی که همه این چیزها به خطر بیفتد، روزی که شیوه زندگیمان فرو ریزد.» از پلههای پهن معبد بالا رفته بودند و فرمانروا گفت: «اینجا را ببین، ببین چه داریم — خیابانها و دکانها و ساختمانهایی که از هر سو ساخته میشوند، جریان رفتوآمد که بهدرجه بالایی تنظیم شده است. از مردممان سرشماری میکنیم و با دستی دانا بر آنان فرمان میرانیم. آیا ما — و آنان — باید همه این را از دست بدهیم؟»
«نسلهای ما خواهند گذشت. فرزندان ما خواهند مرد.»
«اما آیا باید؟ مونتو؟ آیا واقعا باید؟» این اندیشه که تازه داشت شکل میگرفت، او را بهشدت هیجانزده کرد. «مونتو، شورایی از داناترین کاهنان و دانشمندانمان را فرا بخوان. میخواهم با آنان سخن بگویم.»
«در چه موضوعی، کویتلازوما؟»
«آه، در موضوع زندگی جاوید، البته.»
و چنین شد که برای سخن گفتن از آن گرد آمدند و به سخن داناترین دانشمندان آزتک گوش سپرده شد. پس از دو روز بحث در این مسئله، با همه پیامدهای دینی و پزشکیاش، تصمیمی گرفته شد. مردمشان میمردند چون قلب در سینهشان از تپش میایستاد. راهی برای زنده نگه داشتن قلب بیابید، و زندگی جاویدی که در خواب میدیدند ممکن میشد. و با زندگی جاوید، امید به حفظ تمدن آزتک برای همه روزهای آینده میآمد، حتی در برابر دشمنی از آن سوی دریا.
کویتلازوما گفت: «قلب، قلب. کلید همهچیز همان است. میان مردم برو، بهویژه میان جوانترها، و آنانی را پیدا کن که حاضرند در آزمایشهایمان به ما کمک کنند.»
و پس از چند روز، دختر جوانی را به اتاق کویتلازوما آوردند. نامش نوتیا بود و بسیار زیبا. کویتلازوما پرسید: «برایت توضیح دادهاند که چه لازم است؟»
«خدمت به فرمانروایم افتخار است، ای سرور.»
«تو فقط دختری جوانی. میدانی چه چیزی را فدا میکنی؟»
«البته، ای سرور.»
«بسیار خوب.»
و چنین شد که جایی آماده کردند، درست بر فراز پلههای معبد، جایی که همه بتوانند ببینند — چون کویتلازوما این کار را در نهان نمیکرد. دختر، نوتیا، آماده شد، جامهای بر تن که هنگام راه رفتن پشت سرش موج میخورد.
و در روزی که قرار بود رخ دهد، کویتلازوما با پزشکان و مردان طبابت سخن گفت. و سپس با هم به دیدن پیرزن کیزال رفتند، زنی که در حال مرگ بود. «قلبم فرسوده است، ای سرور،» از بسترش نالید.
«زن، امروز میکوشیم این را درمان کنیم.»
و بعد پزشکان با کویتلازوما سخن گفتند، چون از کاری که در شرف انجامش بود میترسیدند. پرسیدند: «اگر شکست بخورد چه؟»
«آنوقت دوباره میکوشیم. و باز هم.»
پزشک سر تکان داد. دیگر چیزی نبود که گفته شود.
و بعدتر مونتو به اقامتگاه رهبرش آمد. «دوشیزه آماده است. کیزال پیر آماده است. انجامش میدهی؟»
کویتلازوما تیزترین کاردهایش را برداشت، همان خنجر آیینی که هرگز به کارش نبرده بود. «انجامش میدهم. فقط باید مسئولیتش با من باشد.»
«چگونه انجامش میدهی؟»
کویتلازوما به دیوار سرد تکیه داد و پیشانیاش را لحظهای بر بازویش نهاد. «همانجا که دراز کشیده، سینهاش را میشکافم و قلب زنده را از تنش بیرون میآورم. بعد آن را در سینه کیزال پیر میگذارم تا سالهای بیشتری به او بدهد. پزشکان آنجا خواهند بود تا قلب را وصل کنند و زخم را ببندند.»
«اگر موفق شوی، کویتلازوما، آغاز زندگی جاوید برای مردمان ما خواهد بود.»
کویتلازوما سر تکان داد و خنجر را برداشت. وقت رفتن بود، وقت دیدار با دوشیزه نوشیا بر پلههای معبد. «و اگر شکست بخورم، آنچه امروز اینجا آغاز میکنیم…»
«اگر شکست بخوری؟»
«اگر شکست بخورم، فقط همان کردار به یاد میماند، نه هدفش. و قرنها بعد، تاریخنویسی به گذشته نگاه خواهد کرد و خواهد گفت آزتکها قربانی انسانی میکردند.»