شماره‌ی ۴۸
شماره‌ی ۴۸
ترجمهٔ ماشینی با شهرزاد است و ممکن است خطا داشته باشد.
از مجموعهٔ صد داستان کوتاه فانتزی
«بالاخره! اسمش رو گذاشت رو اسمش!»
صفحه‌ام را پیدا کرده‌ام؛ صفحه‌ای که پنجاه سال مالکش بوده‌ام و تا پنج دقیقه پیش هرگز آن را نزده بودم. بگذارید توضیح بدهم.
وقتی پسر بچه‌ای بودم — در آن روزهای عزیز و از دست رفته خودروهای توری فورد مدل A، ماشین‌های شیر حمل‌کننده اسب‌کش، و دستگاه‌های دستی بستنی‌ساز — عمویی داشتم. راستش، چند عمو داشتم، همه برادران پدرم، و همه مثل او مردانی بلندقد و تا حدی تنومند با چهره‌هایی که (مثل چهره خود من) نقش پدرشان را داشتند، همان چوب‌بر و سوداگر زمین که این خانه ویکتوریایی را برای زنش ساخته بود.
اما این عموی خاص، عمو بیل، که صفحه (به معنایی که توضیح خواهم داد) از آن او بود، از همه آن‌ها به من نزدیک‌تر بود. او به عنوان بزرگ‌ترین پسر، رئیس اسمی خانواده بود، چون پدربزرگم چند سال پس از تولد من از دنیا رفته بود. مقدار آبجویی که می‌خورد معروف بود، و حالا حدس می‌زنم که بیشتر وقت‌ها «مست راحت» بود، مردی شکم‌گنده (چه غرشی می‌کرد اگر امروز دور کمر برادرزاده کوچکش را می‌دید!)، سرخ‌رو و خوش‌مشرب که هیچ‌کدام از ما — چون بچه این نگرش‌ها را مثل سرخک می‌گیرد — کاملا جدی‌اش نمی‌گرفتیم.
جایگاه ویژه‌ای که این عمو در ذهن من داشت چندان سخت توضیح‌دادنی نیست. گرچه از بسیاری مردان که هنوز کار می‌کردند جوان‌تر بود، می‌گفتند بازنشسته شده، و به همین دلیل او را بسیار بیشتر از دیگران می‌دیدم. و با وجود اینکه تا حدی مایه خنده بود، کمی از او می‌ترسیدم، همان‌طور که کودک ممکن است از دلقک رنگ‌شده و شلوغ سیرک بترسد؛ این را، گمانم، به خاطر حادثه‌ای از رفتار مستی بود که در آستانه کودکی دیده و درک نکرده بودم. در همان حال دوستش داشتم، یا دست‌کم می‌گفتم دارم، چون در هدیه‌های کوچک دستودلباز بود و اغلب حاضربود حرف بزند وقتی همه دیگران «خیلی مشغول» بودند.
اینکه چرا عمویم به من هدیه‌ای وعده داده بود حالا کاملا فراموش کرده‌ام. تولدم نبود، و کریسمس هم نبود — خیابان‌های داغ و خاک‌آلود را که افراها بر فرازشان بی‌حرکت آویخته بودند، با برگ‌های فرسوده از گذر سال، به روشنی به یاد دارم. اما وعده داده بود، و در ذهنم کوچک‌ترین شکی نبود که چه می‌خواهم.
نه توله‌سگی از نژاد کولی، مثل پسر کوچک تارکینگتون، یا حتی یک دوچرخه (که از پیش یکی داشتم). نه، آنچه می‌خواستم (چه امروزی به نظر می‌رسد حالا) یک صفحه گرامافون بود. البته باید بدانید نه صفحه‌ای خاص، هرچند شاید اگر حق انتخاب داشتم به یکی از مونولوگ‌های کمدی آن زمان یا یک مارش نظامی متمایل می‌شدم؛ بلکه صرفا صفحه‌ای از خودم. پدر و مادرم به‌تازگی گرامافون تازه‌ای خریده بودند و استفاده از آن برایم ممنوع بود، از ترس اینکه مبادا آن دیسک‌های مومی ظریف را خط بیندازم. اگر صفحه‌ای از خودم داشتم، این بهانه بی‌اعتبار می‌شد. عمویم موافقت کرد و قول داد که پس از شام (در آن روزها ساعت دو شام می‌خوردند) هشت‌ده بلوکی را که آن وقت این خانه را از منطقه تجاری شهر جدا می‌کرد پیاده برویم و، بی‌خبر از پدر و مادرم، یکی برایم بگیریم.
دیگر به یاد نمی‌آورم آن شام از چه تشکیل شده بود — زمان در ذهنم آن را با بسیاری شام‌های دیگر که همه در آن اتاق تاریک پوشیده از چوب بلوط خورده شدند درآمیخته است. مرغ آب‌پز با کوفته‌های آردی، سیب‌زمینی، سبزیجات پخته و البته نان و کره کارخانه‌ای معمول بود. بعدش هم پای می‌بود و قهوه، و پدر و عمویم به ایوان جلو — که «استوپ» می‌گفتندش — می‌رفتند تا سیگار برگ بکشند. آخر پدرم رفت که به دفترش برگردد و من توانستم عمویم را به تکاپو بیندازم.
از اینجا به بعد حافظه‌ام روشن است. در گرما به‌سختی راه می‌رفتیم، او با کلاه حصیری لبه‌دار و کت‌وشلواری آبی‌وسفید از پارچه سیرساکر، گشاد و پرچین مثل ردای زنانی که در تصاویر انجیل خانوادگی‌مان بود؛ من با لباس ملوان فرانسوی، پیراهن راه‌راه زیر بلوز و کلاهی با منگوله که با نخ طلا کلمه Indomptable. گهگاه دستش را می‌کشیدم، اما خوشم نمی‌آمد، به خاطر نرمی نمناکش و بویی عجیب و ناپاک که آزارم می‌داد.
وقتی یک بلوک با خیابان اصلی فاصله داشتیم، عمویم از ناخوشی شکایت کرد و من تشویقش کردم که در کارمان بشتابیم تا بتواند به خانه برود و دراز بکشد. در خیابان اصلی روی یکی از نیمکت‌هایی که شهر گذاشته بود فروافتاد و چیزی درباره فرد کرافت زیر لب گفت، که پزشک خانواده ما بود و هم‌مدرسه‌ای او. تا این وقت از ترس اینکه مبادا برگردیم و مرا (به گمان خودم برای همیشه) از دسترسی به گرامافون محروم کنند دیوانه شده بودم. همچنین متوجه شده بودم که صورت معمولا گلگون عمویم کاملا سفید شده و نتیجه گرفتم که دارد «بالا می‌آورد»، چشم‌اندازی که مرا در عذاب شرمساری غرق کرد. التماسش کردم که پول را به من بدهد و گفتم می‌توانم آن نیم بلوک میان مغازه و خودمان را در کمتر از هیچ‌وقت بدوم. او فقط ناله‌ای کرد و باز گفت بروم فرد کرافت را بیاورم. یادم است کلاه حصیری‌اش را برداشته بود و با آن خودش را باد می‌زد، در حالی که آفتاب اوت بی‌هیچ مانعی بر کله طاسش می‌تابید.
برای لحظه‌ای، اگر فقط برای لحظه‌ای، قدرتم را حس کردم. دستی پیش بردم و به او گفتم، در واقع دستور دادم، که آنچه می‌خواهم را به من بدهد. یادم است گفتم: «می‌آورمش. پول را بده، عمو بیل، بعد می‌روم می‌آورمش.»
پول را به من داد و من با تمام سرعت پاهای پرنده‌ام به سوی مغازه دویدم، هرچند در حین دویدن به‌شدت حس می‌کردم که کار اشتباهی کرده‌ام. آنجا اولین صفحه‌ای را که به من پیشنهاد شد پذیرفتم، از بی‌طاقتی در انتظار باقی پول بی‌قرار بودم، و بعد، چون کاملا فراموش کرده بودم که قرار است دکتر کرافت را بیاورم، برگشتم تا ببینم عمویم حالش بهتر شده یا نه.
در ظاهر چنین بود. خیال کردم منتظر من به خواب رفته و خواستم بیدارش کنم. چند رهگذر به ما پوزخند زدند و گمانم می‌کردند عمو بیل مست است. سرانجام، ناگزیر، بیش از حد کشیدم. تن سنگینش از نیمکت غلت خورد و رو به بالا، دهان کمی باز، روی پیاده‌روی داغ پیش روی من افتاد. آن هلال‌های کوچک سفید را که آن هنگام زیر پلک‌های نیمه‌بسته‌اش پیدا بود یادم است.
در آن دو روزی که پس از آن آمد، اگر هم می‌خواستم، نمی‌توانستم صفحه‌ام را بگذارم. عمو بیل را در همان اتاق پذیرایی که گرامافون بود گذاشته بودند و برای من، بچه‌ای، وارد شدن به آن اتاق غیرقابل تصور بود. اما در این دوره عزا، خیالی عجیب بر ذهنم چیره شد. به این باور رسیدم — آن‌قدر روان‌شناس نیستم که بگویم چرا — که اگر صفحه‌ام را می‌گذاشتم، صدا صدای عمویم می‌شد که باز از من می‌خواست دکتر کرافت را بیاورم و مرا سرزنش می‌کرد. این بزرگ‌ترین کابوس کودکی‌ام شد.
کوتاه کنم داستان بلند را: هرگز پخشش نکردم. هرگز جرئتش را نکردم. برای پنهان کردن وجودش آن را بالای کمدی بلند در زیرزمین پنهان کردم؛ و همان‌جا ماند، نخست موضوع وحشت‌های نیمه‌شب، بعد تقریبا از یاد رفته.
تا همین حالا. پدرم در شصت سالگی درگذشت، اما مادرم از این همه دهه دراز بیشتر عمر کرد، تا آن‌که چند ماه پیش سرانجام به دنبال او رفت و من، پسرش، در کنار تابوتش ایستاده، خود می‌توانستم پیرمرد خوانده شوم.
و حالا خانه‌مان را دوباره اشغال کرده‌ام. اگر بخواهم کاملا صادق باشم، روزگارم به خوشی نگذشته و هرچند این خانه بی‌قرض و بار است، جز خود خانه چیز زیادی از مادرم به من نرسیده. دیشب، همان‌جا که تنها در اتاق غذاخوری قدیمی می‌خوردم و چه بسیار غذاها که در آن خورده‌ام، باز به یاد عمو بیل و آن صفحه افتادم؛ اما مدتی نتوانستم به یاد بیاورم کجا پنهانش کرده بودم و در واقع ترسیدم دورش انداخته باشم. امشب یادم آمد، و هرچند پزشکانم می‌گویند نباید از پله‌ها بالا بروم، راهم را به زیرزمین قدیمی پایین کشیدم و صفحه‌ام را زیر نیم‌اینچ گرد و خاک یافتم. چند درد سینه در پله‌ها کمین کرده بود؛ اما بی‌حادثه‌ای دیگر بار به آشپزخانه رسیدم، صفحه بیچاره کهنه را و دست‌هایم را شستم و روی گرامافون های‌فایدلیتی مدرنم گذاشتم. گمانم لازم نیست بگویم که صدا صدای عمو بیل نیست. به‌جایش (از میان همه آدم‌ها!) صدای رودی ولی است. ضبط را دوباره به راه انداخته‌ام و از همان‌جا که می‌نویسم می‌شنومش:«وقت من وقت توست… وقت من وقت توست.» این هم از خرافه‌باوری.
