شماره‌ی ۴۸
شماره‌ی ۴۸
ترجمهٔ ماشینی با شهرزاد است و ممکن است خطا داشته باشد.
از مجموعهٔ صد داستان کوتاه فانتزی
«نگذار آن خارجی‌های لعنتی بر تو تحمیل شوند.»
برادریک گرایمز دکارت و برکلی و هابز را می‌خواند، مثل بعضی‌ها که بادام‌زمینی می‌خورند. با کتابچه‌ای به نام بزرگ‌ترین اندیشه‌های جهان شروع کرده بود (منتشرشده به ده سنت در ۱۹۲۸، خریداری‌شده در یک کتاب‌فروشی دست‌دوم به پانزده سنت در ۱۹۴۶)، بعد گلچینی از مقاله‌های مصور خریده بود، نابغه‌ی انسان، که در داروخانه‌ای که در آن کار می‌کرد حراج بود، و از آنجا کار را ادامه داده بود. دیوارهای اتاق کارش حالا پر بود از قفسه‌های کتاب درهم‌وبرهم که پر بودند از جلدهای رنگ‌ورورفته و وصله‌خورده که عطف‌هایشان وقتی باز می‌شدند جیرجیر می‌کردند. برادریک همه‌شان را خوانده بود، هر شب در صندلی چرمی فرسوده‌اش می‌نشست و چراغ گردن‌غازی مثل پرنده‌ای کنجکاو روی شانه‌اش خم شده بود.
برادریک داشت به آخر شلاق‌ها، زنجیرها و تعالی‌گرایی می‌رسید، کتابی که آن را بیش از حد احساساتی می‌دانست، که حس کرد گوش‌هایش تق کرد. دقیقا همان حسی بود که آدم وقتی در آسانسور ده طبقه پایین می‌رود پیدا می‌کند، اما مسلما برادریک بی‌حرکت در اتاق کارش نشسته بود. دور و برش را نگاه کرد، حواس‌پرت و کمی آزرده، و غریبه را دید که کنارش ایستاده بود.
غریبه با لبخندی محو گفت: «درود من را بپذیرید.»
برادریک پرسید: «چه خبرت شده؟ چطور آمدی اینجا؟»
غریبه بیش از شش پا قد داشت، موسیاه، با چشمانی آبی به‌طرز عجیبی روشن که در نور کم اتاق کار می‌درخشید. برادریک چنان محو آن چشم‌ها شده بود که چند ثانیه طول کشید تا متوجه شود مرد سه سوراخ بینی دارد.
غریبه گفت: «گمان نمی‌کنم شیوه رسیدنم را درک کنید.»
برادریک گفت: «امتحانم کنید.» سه سوراخ بینی؟
غریبه آهی کشید. «من از یک جریان زمانی موازی آمده‌ام و با یک مترجم زمانی رسیده‌ام. این چیزی به شما می‌گوید؟»
برادریک گفت: «زیاد نه.» جای خود را نشان کرد و کتابش را روی لبه قفسه کتاب، کنار بشقاب کوچکی که نیم ساندویچ پنیر در آن بود، گذاشت. «شما بازرس ساختمان هستید یا چیزی؟» به این نتیجه رسید که سوراخ‌های بینی یک نقص مادرزادی است. عجیب بود، با این حال.
«می‌توان گفت بازرس هستم.» غریبه باز همان لبخند بی‌شوق را به او زد. «اما دارم تمام دنیای شما را بازرسی می‌کنم.»
«مأمور سرشماری؟ چرا لعنتی در نمی‌زنید؟»
غریبه گفت: «مأمور سرشماری نیستم. نام من یادث اومو است. من ایگو ۲۷ از مجتمع هاسکث هستم، پس می‌بینید که فقط بیست‌وشش نفر از من مهم‌ترند.»
برادریک گفت: «باز هم می‌توانستید در بزنید.»
غریبه با حوصله‌ای تا حدی اغراق‌آمیز توضیح داد: «وقتی از یک جریان زمانی به جریان زمانی دیگری می‌روی، در زدن ممکن نیست. چیزی نیست که به آن در بزنی. اما شاید صدای آشفتگی هوا را شنیده باشید وقتی اینجا مادی شدم.»
برادریک به گذشته فکر کرد؛ گفت: «خب، گوشم ترکید.»
ابروهای نازک یادث اومو بالا رفت. «آه، بله. جابه‌جایی ناگهانی هوا در اتاق باعث شد فشار هوا بالا برود و گوش درونی‌تان بر همان اساس خودش را تنظیم کرد. بسیار ساده.»
برادریک یک لحظه به این فکر کرد، بعد اخم کرد. «داری می‌گویی همین حالا ظاهر شدی اینجا؟ تلپورت شدی یا همچین چیزی؟»
یادث اومو گفت: «برای اینکه تو بفهمی تکرار می‌کنم. من از جریان زمانی دیگری می‌آیم، دنیایی دیگر آن‌گونه که شکل گرفت وقتی عاملی تصادفی از تاریخ یا فرگشت مسیر زندگی روی این سیاره را تغییر داد. طبعا شمار چنین جریان‌های زمانی بی‌پایان است، چون در هر لحظه امکان‌های بی‌شماری برای تغییر در مسیر رویدادها وجود دارد. چون زمان هم در پهنا و هم در درازا بی‌پایان است، طبعا همه این چیزهای مختلف رخ داد و رخ می‌دهد ، و نتیجه‌اش این است که بی‌شمار —»
برادریک گفت: «این نظریه را شنیده‌ام. اما چندان بر داده‌های مشاهده‌پذیر استوار نیست؛ کسانی که می‌کوشند برایش دلیلی بتراشند، آماتورهای خیال‌بافند.»
یادث اومو با لبخندی بردبارانه گفت: «شاید در دنیای شما این‌طور به نظر برسد. اما در دنیای من نظریه را اثبات کرده‌ایم. و من، در اثبات برتری هاسکث، مترجم زمانی کاملا کارآمدی ساخته‌ام که با آن می‌توانیم به دنیای شما وارد شویم. دنیاهای دیگر هم طبعا از پی خواهند آمد.»
برادریک با بدخلقی پرسید: «یعنی قرار است جهانگردهایی که بینی‌های عجیبشان را در کار ما فرو می‌کنند، سرازیرمان شوند؟»
یادث اومو گفت: «دنیای شما کاملا ممکن است به عنوان تفریحگاه به کار بیاید. اما این اصلا کار شما نخواهد بود، چون تصمیمش را ما می‌گیریم.»
« تصمیمش را شما؟
«طبعا. دنیای من که مجتمع هاسکث بر آن مسلط است، وسایل آن را دارد که فورا این جریان زمانی را زیر کنترل بگیرد. ما یکپارچه‌ایم، برای بیشترین کارایی سازمان یافته‌ایم، هر کس دقیقا بر اساس توانایی‌هایش رتبه‌بندی شده است. حتی رده‌های غیرهاسکثی ما هم از رهبران شما باهوش‌ترند.»
برادریک گفت: «اگر ما را با رهبرانمان قضاوت می‌کنید، هوش شما مرا تحت تأثیر قرار نمی‌دهد.»
دهان یادث اومو سخت شد و راست نشست. «فقط یک بار هشدار می‌دهم که تحقیر یک هاسکث خطای بزرگی است. و یادآوری می‌کنم که من خود ۲۷ هستم و وقتی موفقیت پیشگامانه‌ام در ترجمه زمانی معلوم شود، رتبه‌ام حتی بالاتر خواهد رفت.»
برادریک پرسید: «یعنی شما اولین کسی هستید که این چیز را امتحان می‌کند؟»
«طبعا. بعید است این سفر یا حتی خبر پروژه‌ام را به خود پایین‌تری بسپارم، و یک خود بالاتر کارم را خراب می‌کرد یا می‌کوشید خودش آن را تصاحب کند. پس بدیهی است که باید خودم اولین ترجمه یک انسان را انجام می‌دادم.»
برادریک در صندلی‌اش عقب نشست، نیمه‌ی ساندویچ پنیرش را برداشت و گازی دیگر زد. «حدس می‌زنم پیش از این چیزهای دیگری را آزمایش کرده‌اید؟»
«حتما؛ شما سؤال‌های سطح پایین می‌پرسید. بدیهی است هیچ‌کس خودش را به ترجمه‌ی زمانی نمی‌سپارد بی‌آنکه نخست امکان‌پذیری‌اش را با اشیای بی‌اهمیت یا حیوانات ثابت کرده باشد. پژوهشگران ما — و شمارشان بسیار بوده، بعضی حتی از مجموعه‌های غیرهاسکث — دهه‌هاست با ترجمه‌ی زمانی کار می‌کنند. ما اشیای کوچکی از دنیای شما برداشته‌ایم و اشیای دیگری به شما فرستاده‌ایم.»
«چه‌جور اشیایی؟» برادریک متفکرانه قورت داد و مهمانش را نگریست.
«از من برای اثبات، دلیل می‌خواهید؟» یادث اومو برآشفت. «بسیار خوب. ما سال‌ها و سال‌هاست اشیای روزمره‌ای چون گیره‌ی کاغذ، پاک‌کن و جوراب را از دنیای شما به دنیای خودمان جابه‌جا کرده‌ایم. حتما خودتان هم گهگاه متوجه شده‌اید که این چیزها ناپدید می‌شوند و تعجب کرده‌اید. ما همچنین چیزهای کوچک مشابهی از دنیای خودمان به شما فرستاده‌ایم — مثلا چوب‌لباسی.»
«گفتید با حیوانات هم آزمایش کرده‌اید. چه حیواناتی؟»
یادث اومو با بزرگواری لبخند زد. «کافی است ستون اشیای گم‌شده و پیداشده‌تان را نگاه کنید. ما بیشتر جابه‌جایی‌هایمان از دنیای شما را با سگ‌ها انجام می‌دهیم، که همان‌طور که شما هم می‌کنید، به‌عنوان تکیه‌گاه خود به کارشان می‌بریم. در عوض، هر بچه‌گربه‌ای را که بدبختانه در دنیای ما به دنیا بیاید به شما می‌فرستیم، و البته مادرگربه‌های فراری را هم.»
«آه، یعنی به همین دلیل است که به‌نظر می‌رسد بچه‌گربه‌هایمان از آنچه بدانیم با آنها چه کنیم بیشتر است. اما چرا خودتان نمی‌خواهیدشان؟ عیب گربه‌ها چیست؟» برادریک آخرین گاز ساندویچش را زد.
یادث اومو با لحنی گرفته گفت: «گربه‌ها در جامعه‌ای به‌خوبی درجه‌بندی‌شده، خرابکارند. فروتنی و سپاسگزاری سگ‌ها را ندارند؛ به‌عنوان تکیه‌گاه خود، از بی‌فایده هم بدترند.» ناگهان لبخند پهنی زد. «پس به شما می‌فرستیمشان تا روحیه‌تان را تضعیف کنند.»
برادریک ساندویچ را تمام کرد و لب‌هایش را با دستمال کاغذی پاک کرد. گفت: «آقای اومو، شاید خیال می‌کنید بامزه‌اید، اما همان‌طور که دیدید، وقتی آمدید من داشتم کتاب می‌خواندم و می‌خواهم امشب تمامش کنم. اگر بازرس ساختمان نیستید یا کسی که مجبور باشم در آپارتمانم تحملش کنم، ممنون می‌شوم بروید. بروید با یکی دیگر شوخی کنید.»
غریبه چند لحظه به برادریک خیره شد، بعد چهره‌اش جدی شد. «تو حق نداری در آنچه به تو می‌گویم شک کنی.»
برادریک دستی تکان داد. «مسلما دارم. اصلا باور نمی‌کنم که از جریان زمانی دیگری آمده باشی. من به جریان‌های زمانی واگرا اعتقادی ندارم؛ این‌ها فقط مایه گمانه‌زنی بیهوده‌اند و همین. حتما در را قفل نکرده بودم و تو فقط وارد شدی. نمی‌دانم چرا می‌خواهی برایم قصه شب بخوانی، اما با آن بینی، گمانم مجبور بوده‌ای کمی عجیب‌وغریب بزرگ شوی.»
غریبه با لحنی تند گفت: «من یادث اومو هستم، خود ۲۷ از مجتمع هسکت!»
برادریک گفت: «باور نمی‌کنم. راستش، حتی در وجودت هم شک دارم. احتمالا خوابم برد و شروع کردم به خواب دیدن تو.»
یادث اومو گفت: «در گواهی حواس خودت شک می‌کنی؟ همین حالا مرا می‌بینی که پیش رویت ایستاده‌ام!» لحنش آشکارا برای ترساندن بود، اما برادریک لرزشی در صدایش شنید.
برادریک ناگهان پرسید: «تا حالا اسم اسقف برکلی به گوشت خورده؟» دوباره جلو خم شد، آرنج‌هایش را روی زانوهایش گذاشت.
یادث اومو با احتیاط گفت: «نه.»
«گمانم نخورده، پس برایت تعریف می‌کنم. او می‌گفت واقعیت فقط همان چیزی است که ما درک می‌کنیم. مثلا اگر درختی در جنگلی بیفتد که هیچ‌کس آنجا نباشد تا صدایش را بشنود، آیا هنگام برخورد به زمین صدایی تولید می‌کند؟ نه، البته که نه؛ گفتن اینکه صدا می‌دهد بی‌معناست. متوجه می‌شوی؟»
«نه.»
«باشد. ما آدم‌ها از کجا چیزی را می‌دانیم؟ از دیدن، از لمس کردن، از شنیدن یا چشیدن یا بوییدن. حواس ما تماس ما با واقعیت است. اگر چیزی بخواهد برای ما واقعی باشد، باید به ما برخورد کند، یا در چشممان بدرخشد، یا خوشبویمان بیاید، یا چیزی. وگرنه هیچ اثری ندارد، که یعنی با هر تعریف عقلانی، غیرواقعی است. واقعیت همان چیزی است که ما درک می‌کنیم و نه چیزی بیشتر.»
یادث اومو کوشید به او خیره شود، اما خیرگی‌اش بیشتر سرشار از سردرگمی بود. گفت: «این درست نیست.»
برودریک با نگاه او را پس راند و گفت: «البته که هست. اگر نتوانیم حسش کنیم، وجود ندارد. تمام.»
نگاه یادث اومو لرزید و از یک پا به پای دیگر جابه‌جا شد. «این شاید جالب باشد، اما—»
«پس اگر تو بگویی از جریان زمانی دیگری آمده‌ای، من می‌گویم این درست نیست. من هرگز دنیای تو را ندیده‌ام، نچشیده‌ام، نشنیده‌ام، لمس نکرده‌ام و حتی نبوییده‌ام. آیا برای من ممکن است هر یک از این کارها را بکنم؟»
«البته که نه!»
«پس آن جریان زمانی به‌اصطلاح تو نمی‌تواند وجود داشته باشد. و چون وجود ندارد، نمی‌توانی از آنجا آمده باشی. که این خودش اثبات می‌کند.»
«اما منکردم!» یادث اومو آشکارا حالا برآشفته بود. «نباید در آنچه من—»
برادریک گفت: «اوه، شاید تو خیال می‌کنی که آمده‌ای». «آخر، تو می‌توانی دنیایت را لمس کنی. می‌توانی صدایش را بشنوی و ببینی‌اش. تنها کاری که باید بکنی این است که به آنجا برگردی. اما برای من، یا برای هیچ‌یک از ما اینجا، واقعی نیست. و همین است که تو نمی‌توانی در این دنیا وجود داشته باشی.»
«اما تو مرا می‌بینی !»
برادریک لبخند زد. «گفتم که، من دارم تو را رؤیا می‌بینم، تو را از رؤیا ساختم تا کسی باشد که با او بحث کنم، فقط برای تفریح. اما حالا کارم تمام است، و تنها کاری که باید بکنم این است که بیدار شوم و تو رفته‌ای. من فقط انگشتانم را به هم می‌زنم و هر بار بیدار می‌شوم.»
یادث اومو گفت: «من رفته نخواهم بود. سعی نکن این را به من بقبولانی. من رفته نخواهم بود.»
«چرا، رفته خواهی بود. آخر، من تنها کسی در این دنیا هستم که تو را دیده، پس اگر بیدار شوم…» برادریک با انتظار به مرد نگاه کرد. «خب، آقای منیت ۲۷؟ چقدر به خودت مطمئنی؟ می‌خواهی نشانت بدهم؟»
یادث اومو لب‌هایش را لیسید.
«آزمایش ساده‌ای است—انگشتانم را به هم می‌زنم، بیدار می‌شوم، و تو رفته‌ای. آزمایشی بسیار عمل‌گرایانه. بکنم؟»
«نه!» یادث اومو عقب کشید.
برادریک گفت: «فکر می‌کنم این کار را بکنم. اگر می‌ترسی، بهتر است همین حالا بروی، پیش از آنکه در جهانی گیر بیفتی که در آن وجود نداری. به دنیای خودت برگرد، اگر برایت وجود دارد، همان‌جا بمان.» دستش را بالا آورد، انگشت روی شست.
«بایست!»
برادریک انگشتانش را به هم زد.
یادث اومو ناپدید شد و کسری از ثانیه بعد گوش‌های برادریک ترق کرد.
لبخند زد و به آشپزخانه رفت تا برای خودش یک ساندویچ پنیر دیگر درست کند. وقتی نان را بیرون آورد، به این فکر کرد که اگر بیشتر طرفدار زاخر-مازوخ بود، آینده این جریان زمانی چه می‌توانست باشد. اما این، البته، گمانه‌زنی بیهوده‌ای بود.
